Od prve žene na čelu rumunskog tužilaštva do prve glavne evropske tužiteljke, Laura Koveši izgradila je karijeru obilježenu borbom protiv korupcije, političkim pritiscima i istorijskim promjenama u pravosuđu.
Malo je žena koje su ostavile tako snažan trag u pravosuđu Rumunije i evropskoj borbi protiv korupcije kao što je to učinila Laura Kodruca Koveši (Laura Codruța Kövesi). Imenovanjem za generalnu tužiteljku Rumunije 2006. godine ušla je u istoriju kao prva žena na toj funkciji, ali i najmlađa osoba koja je ikada preuzela tu odgovornost.
Rođena je 15. maja 1973. godine u gradu Sfantu Georgiju, u rumunskom okrugu Kovasna. Odrastala je u porodici u kojoj je pravo bilo dio svakodnevice – njen otac bio je tužilac, što je značajno uticalo na njeno interesovanje za pravosuđe i kasniji profesionalni put.
Diplomirala je pravo na Univerzitetu Babeš-Boljai u Klužu, a profesionalnu karijeru započela je 1995. godine kao tužiteljka u Sibinju. Tokom narednih godina radila je na slučajevima korupcije i organizovanog kriminala, postepeno preuzimajući sve odgovornije funkcije.
Upravo je njeno imenovanje 2006. godine predstavljalo istorijski trenutak za Rumuniju. Sa svega 33 godine postala je generalna tužiteljka, prva žena na toj poziciji i najmlađa osoba kojoj je ukazano takvo povjerenje. Na toj funkciji ostala je do 2012. godine.
Borba protiv korupcije i sukob sa moćnicima
Posebnu prepoznatljivost stekla je od 2013. do 2018. godine, kada je bila na čelu Nacionalne direkcije za borbu protiv korupcije (DNA). Tokom njenog mandata ova institucija vodila je postupke protiv brojnih visokih državnih funkcionera, političara, ministara i lokalnih zvaničnika.
Njen rad donio joj je podršku dijela rumunske javnosti i međunarodnih organizacija koje su je vidjele kao simbol odlučnije borbe protiv korupcije. Istovremeno, izazvao je i snažne političke sukobe, kritike i pritiske.
U julu 2018. godine razriješena je funkcije šefice DNA. Nakon razrješenja sa čela Nacionalne direkcije za borbu protiv korupcije, nastavila je da radi kao tužiteljka u okviru Tužilaštva pri Visokom kasacionom sudu i sudu pravde Rumunije.
Od košarkaškog terena do vrha pravosuđa
Jedna od zanimljivijih činjenica iz njenog života jeste da pravo nije bilo njeno jedino veliko interesovanje. Koveši je tokom mladosti bila posvećena košarci, koju je trenirala približno 15 godina.
Prije nego što se posvetila košarci, trenirala je atletiku. Njeni roditelji su je još kao djevojčicu usmjerili ka sportu, a nakon preseljenja porodice u Mediaš počela je da trenira košarku. Sport je ostao važan dio njenog života i, kako je govorila, naučio ju je disciplini, timskom radu i istrajnosti.
Još jedna zanimljivost vezana je za početak njene pravničke karijere. Govorila je o predrasudama sa kojima se suočavala u profesiji u kojoj su muškarci tradicionalno imali dominantnu ulogu. Prema njenim riječima, morala je da uloži dodatni napor kako bi dokazala da žena može jednako uspješno obavljati tužilački posao.
Prva glavna evropska tužiteljka
Njen profesionalni put dobio je međunarodnu dimenziju 2019. godine, kada je izabrana za prvu glavnu evropsku tužiteljku, odnosno čelnicu Kancelarije evropskog javnog tužioca (EPPO).
Time je postala prva osoba na čelu institucije Evropske unije zadužene za istrage i krivično gonjenje djela koja ugrožavaju finansijske interese EU, uključujući prekogranične prevare, korupciju i određene oblike poreskih prevara.
Njen sedmogodišnji mandat počeo je 2019. godine, a EPPO je operativni rad u punom kapacitetu započeo u junu 2021. godine. Koveši je predvodila izgradnju ove institucije i njeno pozicioniranje kao važnog instrumenta evropske borbe protiv finansijskog kriminala.
Nakon sedam godina napustila čelo evropskog tužilaštva
Kada je Koveši završila mandat na čelu Kancelarije evropskog javnog tužioca 31. oktobra 2026. godine. Od 1. novembra funkciju glavnog evropskog tužioca preuzeo je njemački tužilac Andres Riter (Andrés Ritter), koji je prethodno bio njen zamjenik.
Prema trenutno dostupnim javnim informacijama, nakon završetka mandata nije objavljeno da je Koveši preuzela novu javnu ili pravosudnu funkciju. Zbog toga se ne može pouzdano tvrditi čime će se ubuduće profesionalno baviti.
Na kraju mandata upozoravala je na političke pritiske, nedovoljno finansiranje i rizike po nezavisnost evropskog tužilaštva. Posebno je isticala značaj očuvanja nezavisnosti institucije koju je predvodila od njenog osnivanja.
