Štrajk je počeo tokom noći između utorka i srijede, a prvi sukobi zabilježeni su već u ranim jutarnjim časovima. Policija intervenisala u Madridu i drugim gradovima, dok sindikati prijavljuju povrijeđene i optužuju bezbjednosne snage za prekomjernu upotrebu sile.
Španiju je 11. novembra zahvatio generalni štrajk koji je izazvao poremećaje u javnom prevozu, industriji i drugim privrednim sektorima, a protesti su u više gradova prerasli u sukobe demonstranata i policije.
Sukobi u Madridu, 13 osoba zatražilo medicinsku pomoć
Jedan od najozbiljnijih incidenata dogodio se u centralnoj veleprodajnoj pijaci Mercamadrid u Madridu, gdje se tokom noći okupilo oko 1.000 demonstranata.
Policija je intervenisala nakon što su štrajkačke patrole pokušale da blokiraju pristup ovom važnom distributivnom centru. Sindikat CCOO saopštio je da su policajci upotrijebili biber-sprej protiv okupljenih radnika.
Prema podacima koje je objavio sindikat, 13 osoba zatražilo je medicinsku pomoć, dok je jedna osoba uhapšena. Policija je, prema izvještajima medija, navela da je uhapšeni muškarac bacio ogradu prema policijskim službenicima.
Napetosti su nastavljene i ispred garaža madridskog gradskog prevoza. U naselju Fuencarral policija je intervenisala protiv demonstranata koji su pokušavali da spriječe izlazak autobusa.
Patricia Ruiz, izvršna sekretarka za zaštitu zdravlja na radu sindikata UGT, osudila je postupanje policije i navela da su radnici imali poteškoće u obavljanju svojih sindikalnih aktivnosti.
„Informisanje nije krivično djelo! Poštuje se sloboda sindikalnog organizovanja! Ni korak nazad!“, poručila je Ruiz.
Blokirani putevi i policijske intervencije u više gradova
Osim Madrida, napetosti su zabilježene i u drugim dijelovima Španije.
U Barseloni su štrajkačke patrole blokirale prilaze centralnoj veleprodajnoj pijaci Mercabarna. Dok su demonstranti postavljali barikade i palili gume. Poremećen je i saobraćaj na pojedinim važnim saobraćajnicama, uključujući autoputeve AP-7 i A-2, kao i gradsku saobraćajnicu Ronda Litoral.
U Malagi je policija intervenisala ispred garaža gradskog prevoznika EMT, koristeći palice kako bi omogućila izlazak autobusa koji su morali da saobraćaju u okviru propisanog minimuma usluga.
Incidenti su zabilježeni i u Granadi, gdje je sindikat UGT prijavio policijsku intervenciju ispred garaža metroa, kao i u Valjadolidu, gdje su demonstranti pokušali da blokiraju izlazak vozila komunalnih službi.
Štrajk zbog skupih stanova, niskih plata i životnih troškova
Glavni razlozi generalnog štrajka su sve teža dostupnost stanovanja, rast troškova života, nezadovoljstvo visinom zarada i zahtjevi za kvalitetnijim javnim uslugama.
Štrajk su podržala dva najveća španska sindikata, UGT i CCOO, uz druge sindikalne organizacije i udruženja stanara.
Posebno nezadovoljstvo izazivaju visoke cijene zakupa stanova, koje su za veliki broj građana postale gotovo nedostižne. Organizatori zahtijevaju mjere za ograničavanje rasta kirija, zaštitu podstanara i suzbijanje špekulacija na tržištu nekretnina.
Dodatno nezadovoljstvo izazvao je slučaj 87-godišnje Marikarmen Abaskal iz Madrida, koja je nakon prinudnog iseljenja iz stana preminula. Njen slučaj postao je simbol stambene krize i problema sa kojima se suočavaju građani koji ne mogu da podmire troškove stanovanja.
Predstavnica Sindikata stanara Madrida Alicia del Rio poručila je da protesti neće biti zaustavljeni dok se ne promijeni postojeći model stanovanja u zemlji.
„Nećemo stati dok ne transformišemo stambeni model ove zemlje iz temelja, tako da stanovi služe za stanovanje, a ne interesima manjine koja živi od izdavanja nekretnina“, izjavila je del Rio.
Sindikati tvrde da je odziv veliki
Prema prvim podacima koje su objavili sindikati UGT i CCOO, odziv na štrajk posebno je veliki u industrijskim postrojenjima, lukama i sektoru energetike.
Sindikati navode da je u lukama i automobilskoj industriji učešće dostiglo oko 90 odsto, dok je u mesnoj industriji iznosilo 85 odsto. U sektoru odvoza smeća odziv je, prema njihovim podacima, bio 82 odsto, a u energetici 75 odsto.
U zdravstvenim i socijalnim službama učešće je procijenjeno na 38 odsto, dok je u poštanskom sektoru iznosilo oko 35 odsto.
Ove brojke predstavljaju početne procjene sindikata, a ne nezavisno potvrđene podatke o ukupnom odzivu na nivou cijele Španije.
Štrajk uoči parlamentarnih izbora
Generalni štrajk održava se u osjetljivom političkom trenutku, manje od tri sedmice prije prijevremenih parlamentarnih izbora zakazanih za 29. novembar.
Premijer Pedro Sančez suočava se sa sve većim pritiskom zbog stambene krize, a protesti predstavljaju dodatni izazov za njegovu vladu.
Sindikalne organizacije tvrde da je riječ o borbi za prava radnika i dostupnije stanovanje, dok konzervativna Narodna partija i desničarski Voks kritikuju organizovanje štrajka uoči izbora i smatraju da on ima i političku pozadinu.
Štrajk je najavljen u trajanju od 24 časa, a njegov konačan obim i posljedice biće poznati nakon objavljivanja zbirnih podataka o odzivu i funkcionisanju ključnih službi.
