Narodna banka Srbije oduzela licencu Alta banci, uhapšen vlasnik Davor Macura zbog sumnje da je iz trezora iznio 380 miliona eura.
Jedna od najvećih bankarskih afera u novijoj istoriji, nakon što je Narodna banka Srbije (NBS) u subotu zvanično oduzela dozvolu za rad Alta banci, pokrenuvši postupak njenog zatvaranja i likvidacije, odnosno stečaja.
Gašenjem ove banke i zatvaranjem njenih filijala širom regiona, u epicentru skandala našli su se vlasnik banke, milionska gotovina, teške sudske optužbe, ali i brojne strane i domaće komitente koji su preko noći ostali bez pristupa sopstvenom novcu.
Zloupotreba unutar institucije
Vlasnik Alta banke, poznati srpski biznismen Davor Macura, priveden je tokom noćne policijske akcije koja je uslijedila nakon pretresa prostorija banke. Prema zvaničnim informacijama iz Javnog tužilaštva za organizovani kriminal (JTOK), Macuri je određeno zadržavanje do 48 sati, a na teret mu se stavljaju teška krivična djela iz oblasti finansijskog kriminala i zloupotrebe službenog položaja.
Istraga je pokazala frapantne podatke o razmjerama zloupotreba unutar institucije. Prema navodima tužilaštva i finansijskih izvještaja koji su dospjeli u javnost, sumnja se da je Davor Macura lično i uz pomoć saučesnika iz trezora banke iznio oko 380 miliona eura (iznos se u istragama procjenjuje na oko 45 milijardi dinara).
Zbog sumnje u umiješanost u ove malverzacije, osim Macure, uhapšene su još najmanje tri osobe koje se terete kao pomagači u ovom višemilionskom izvlačenju novca.
Zatvaranje filijala i udar na korisnike banke
Odlukom centralne banke o oduzimanju licence, sve filijale Alta banke u Srbiji i regionu odmah su prestale sa radom. Svi računi pravnih i fizičkih lica su blokirani, čime je stvoren ogroman talas panike među klijentima.
Za obične građane i domaće privrednike ovo znači paralizu poslovanja, nemogućnost isplate plata, izmirenja redovnih mjesečnih obaveza i podizanja gotovine. Iako nadležne institucije najavljuju aktiviranje sistema za obeštećenje štediša u zakonskim okvirima, hiljade klijenata se suočava sa administrativnim i životnim ćorsokakom, dok čekaju informacije o povratku svojih sredstava.
Ruski državljani ostali bez svog novca
Poseban segment ove krize odnosi se na ruske državljane i preduzetnike, koji su u velikom broju koristili usluge Alta banke. Kako prenose domaći i strani mediji, Alta banka je u prethodnom periodu važila za rijetku finansijsku adresu u zemlji koja je bila znatno fleksibilnija pri otvaranju računa za državljane Ruske Federacije, koji su se nakon početka sukoba u Ukrajini i uvođenja oštrih zapadnih sankcija masovno selili u region.
Međutim, gašenje banke i naglašena međunarodna, kao i domaća policijska istraga o tokovima novca, ostavile su ovu ranjivu grupu klijenata u izuzetno teškoj poziciji. Sredstva koja su ruski preduzetnici i emigranti držali na računima u Alta banci preko noći su zamrznuta, a ruski mediji i izvještaji navode da su mnogi od njih ostali bez osnovnih sredstava za život i poslovanje u novoj sredini.
Pored toga, zbog pooštrenih međunarodnih propisa o sprečavanju pranja novca (AML) i pojačanog nadzora nad bankarskim sektorom u Srbiji nakon ove afere, ruski državljani se sada suočavaju sa gotovo nepremostivim preprekama.
Druge poslovne banke u zemlji znatno su postrožile kriterijume, te uglavnom odbijaju ili izuzetno sporo procesuiraju zahtjeve za otvaranje računa ruskim građanima, strahujući od regulatornih kazni i reputacionog rizika.
Slučaj Alta banke nastavlja da se razvija, dok javnost s pažnjom prati dalje korake Javnog tužilaštva za organizovani kriminal i Narodne banke Srbije u rasvjetljavanju jedne od najvećih korporativnih i bankarskih pljački u novijoj istoriji regiona.
