Blokade autoputeva i žestoki sukobi s policijom ponovo pokrenuli pitanje vjerskog identiteta, vojnog roka i otpora cionističkom državnom aparatu.
Pitanje obaveznog služenja vojnog roka za pripadnike haredi zajednice ponovo je izazvalo ozbiljne nemire u Izraelu. Tokom proteklog vikenda, ultraortodoksni Jevreji organizovali su masovne proteste širom zemlje, blokirajući ključne saobraćajnice i ulazeći u žestoke sukobe s policijskim snagama.
Sukobi na ulicama i blokade saobraćajnica
Najveći i najnapetiji skupovi zabilježeni su na Autoputu 4 blizu Bnei Braka i u pojedinim dijelovima Jerusalima. Do protesta i blokada saobraćaja došlo je nakon hapšenja nekoliko studenata vjerskih škola (ješiva) koji su klasifikovani kao dezerteri jer se nijesu odazvali pozivima za regrutaciju u Izraelske odbrambene snage (IDF).
Demonstranti, u organizaciji radikalne vjerske grupacije „Jerusalimski frakcionisti“ (Jerusalem Faction), izišli su na ulice uzvikujući parole protiv vojne obaveze. Mnogi su sjedjeli na kolovozima pod nadvožnjacima i pravili žive blokade, onemogućavajući prolaz vozila satima. Tokom okršaja sa bezbjednosnim snagama uzvikivane su i uvrede upućene policajcima.
Izraelska policija proglasila je ove proteste nezakonitim. Snage reda upotrijebile su sredstva za razbijanje demonstracija, uključujući šok-bombe, potiskivanje mase i fizičko uklanjanje demonstranata sa kolovoza. Tokom akcije uhapšeno je više osoba pod sumnjom za napad na policijske službenike i narušavanje javnog reda i mira, a u pojedinim incidentima povrijeđena su i tri policajca i napadnuta novinarska ekipa.
Otpor cionizmu i vjerski stavovi
Da bi se u potpunosti razumjela agenda demonstranata, važno je naglasiti da se oni direktno suprotstavljaju cionistima i sekularnim temeljima izraelske države. Njihov motiv nema veze sa solidarnošću prema Palestincima, već je riječ o dubokom vjersko-ideološkom sukobu.
Za radikalnije Haredi grupe, cionistički projekat i sekularna država Izrael nemaju vjerski legitimitet prije dolaska Mesije. Služenje u vojsci zbog toga smatraju direktnim pokušajem države da ih asimiluje i naruši njihov strogo vjerski način života. U njihovim vjerskim stavovima, cjelodnevno proučavanje vjerskih tekstova nije izbjegavanje obaveza, već jednako važan – ako ne i ključni – vid duhovne odbrane naroda i zemlje.
Njihov otpor vojsci je principijelan i teološki: odbijaju da budu dio cionističkog državnog aparata i da služe u njegovim oružanim snagama, bez obzira na to protiv koga se vojska bori.
Uticaj rata u Gazi na ukidanje privilegija
Sa druge strane, upravo je rat u Gazi bio ključni okidač za promjenu njihovog dugogodišnjeg statusa. Nakon izbijanja sukoba i masovne mobilizacije rezervista, sekularni i tradicionalni dio društva izvršio je ogroman pritisak na vlasti zahtijevajući da svi građani podnesu jednak teret odbrane zemlje.
Odluka Vrhovnog suda Izraela da ukine višedecenijsko izuzeće Hareda od vojne obaveze i naloži slanje poziva za mobilizaciju direktno je izazvala ovaj talas nezadovoljstva, pretvarajući dugogodišnji teološki spor u otvorene ulične sukobe.
