Dok bukte požari i pljačke od Pariza do Limoža i Strazbura a jedan od učesnika protesta je preminuo, vlasti i opozicija razmjenjuju oštre optužbe nakon najkritičnijeg dana protesta
Širom Francuske tokom jučerašnjeg dana zabilježeni su najžešći sukobi demonstranata i policije u sklopu masovnih protesta, pri čemu je u više gradova došlo do teških incidenata, požara, razbijanja i pljačkanja mnogih trgovinskih objekata. Dogodila se i tragedija kada je, tokom protesta u Parizu, jedan od demonstranata preminuo. Njemu je iznenada pozlilo na bulevaru Maženta, na trasi kojom je prolazila protestna povorka, a uprkos brzoj intervenciji, ljekara nije mu bilo spasa uslijed kardiorespiratornog zastoja.
Ono što je započelo kao protest učenika i studenata, preraslo je u masovne demonstracije protiv rastućih troškova života i uskraćivanja javnih usluga, kojima su se priključili i vodeći sindikati.
Tokom protesta u Parizu dogodio se tragičan incident kada je jedan od demonstranata preminuo. Njemu je iznenada pozlilo na bulevaru Maženta, na trasi kojom je prolazila protestna povorka, a uprkos brzoj intervenciji, lekara nije mu bilo spasa uled kardiorespiratornog zastoja.
Prema podacima Ministarstva unutrašnjih poslova, na ulice gradova širom zemlje izašlo je oko 550.000 ljudi, dok sindikat CGT tvrdi da je broj okupljenih premašio 800.000.
Požari širom zemlje: Gore Gradska kuća u Limožu, fakultet u Ruanu i ulice Pariza
Najdramatičniji incident tokom jučerašnjih protesta dogodio se u Limožu, gdje su nasilne grupe podmetnule požar u istorijskoj zgradi Gradske kuće iz 1883. godine, usljed čega se urušio dio krova i zvonik, a objekat pretrpio ogromna oštećenja.
U opštini Mon Sen Enjan kod Ruana buknuo je požar u zgradi Filozofskog fakulteta, gdje se oko 50 vatrogasaca sa 30 vozila satima borilo protiv vatrene stihije. U samom centru Liona zapaljen je objekat Turističke organizacije, dok su u Parizu, Marseju i Lionu duž glavnih saobraćajnica gorele barikade, automobili, prevozna sredstva, novinski kiosci i kontejneri.
Upadi u opštine i sukobi od Marseja do Strazbura
Pored požara, jučerašnji dan obilježili su i žestoki okršaji sa snaga bezbjednosti na ulicama. U Parizu su se neredi proširili prema Trgu Konkord, Jelisejskim poljima i Trijumfalnoj kapiji, a mete napada bile su i medijske kuće poput sjedišta televizije CNews, pri čemu je policija masovno upotrebljavala suzavac, vodene topove i šok-bombe.
U Marseju, Bordu i Lilu demonstranti su nasilno upali u opštinske zgrade i objekte lokalne administracije, praveći materijalnu štetu i ispisujući grafite prije intervencije specijalnih jedinica.
U Strazburu su se hiljade mladih i studenata sukobile s policijskim kordonima u okolini univerzitetskog kompleksa i u centru grada, gdje je policija izvela juriše i ispalila velike količine suzavca kako bi razbila demonstrante koji su postavljali zapaljene ulične barikade.
Nakon celodnevnih nereda, vlasti su potvrdile privođenje više od 1.200 osoba i povređivanje najmanje 150 pripadnika snaga bezbjednosti.
Reakcije zvaničnika i opozicije
Nakon eskalacije sukoba i uništenja imovine, javnosti su se obratili ključni akteri francuske političke scene.
Predsjednik Francuske Emanuel Makron poručio je da država neće tolerisati vandalizam i napade na institucije:
„Oni koji su vršili vandalizam, napadali administrativne zgrade i poslovne objekte ili pljačkali — pa i u našim gradskim kućama — biće krivično gonjeni i kažnjeni.“
Ministar unutrašnjih poslova Loran Nunjez istakao je da su policijske snage u stanju visoke pripravnosti:
„Očekujemo veliku mobilizaciju na ulicama, ali bezbjednosne snage su u potpunosti spremne da spriječe bilo kakve nasilne ispade ekstremnih elemenata u većim gradovima.“
Lider radikalno lijeve stranke „Nepokorena Francuska“ Žan-Lik Melanšon optužio je policijske vlasti u Parizu za izazivanje haosa na ulicama:
„U Parizu je nered organizovao sam prefekt koji zabranjuje pristup Trgu Republike tako što ga neprestano zasipa suzavcem, iako je to zvanična i odobrena početna tačka marša. Izgleda da je sukob glavni cilj takve strategije ‘održavanja reda’. Zato se svuda formiraju spontane kolone, a tamo gdje nema policije — sve protiče mirno.“
Francuska na prekretnici između bunt-a i sinhronizovane krize
Jučerašnji događaji nedvosmisleno pokazuju da se Francuska nalazi u jednoj od najdubljih društveno-političkih kriza u posljednjim decenijama. Spajanje nezadovoljstva mladih i studenata sa širim radničkim i sindikalnim pokretima stvorilo je talas koji izmiče kontroli klasičnih mehanizama održavanja reda.
Ukoliko vlasti i organizatori protesta u narednim danima ne pronađu prostor za dijalog i smirivanje tenzija, eskalacija sukoba i materijalna razaranja prijete da u potpunosti blokiraju funkcionisanje ključnih javnih službi i dodatno prodube političku destabilizaciju zemlje.
U većim gradovima Francuske i dalje su na snazi pojačane mjere bezbjednosti, dok su ključne stanice metroa u Parizu zatvorene na zahtjev policijske prefekture.
