Japanska avangardna umjetnica Jajoi Kusama, jedna od najuticajnijih i najprepoznatljivijih figura savremene umjetnosti, preminula je 14. avgusta u 98. godini u bolnici u Tokiju usljed otkazivanja više organa. Umjetnica koja je decenijama opsjedala svjetsku scenu svojim prepoznatljivim tufnama, džinovskim skulpturama bundeva i beskonačnim sobama sa ogledalima, slikala je doslovno do svojih posljednjih dana.
Od traume do beskonačnosti
Rođena 1929. godine u japanskom gradu Macumoto, Kusama je odmalena imala teške halucinacije — viđala je tačke i uzorke koji se šire i gutaju sve oko nje. Umjesto da poklekne pred strahom, iskoristila je umjetnost kao štit. Svoj rad opisivala je kao proces „samobrisanja“, gdje je kroz ponavljanje motiva pokušavala da spasi sopstvenu psihu.
U Njujork se preselila 1957. godine, gdje je postala ključni dio tamošnje avangarde. Pored Endija Vorhola i Džozefa Kornela, izlagala je skulpture, organizovala antiratne performanse protiv rata u Vijetnamu i stvarala masivna platna presvučena mrežama i tufnama.
Prekretnice u karijeri
Na Venecijanskom bijenalu 1966. godine, u okviru rada Narcisov vrt, bez zvaničnog poziva postavila je 1.500 srebrnih kugli u travu i prodavala ih prolaznicima za dva dolara po komadu, kritikujući komercijalizaciju umjetnosti. Tri decenije kasnije, zvanično je predstavljala Japan na istoj manifestaciji.
Zbog pogoršanog mentalnog zdravlja, Kusama se 1973. vratila u Japan, a od 1977. godine dobrovoljno je živjela u psihijatrijskoj bolnici u Tokiju. Preko puta bolnice imala je atelje u koji je odlazila svakog jutra da radi.
Pored skulptura i soba koje su privlačile milionske publikacije u muzejima širom svijeta, njeni motivi postali su dio pop-kulture kroz saradnje sa modnom kućom Luj Viton. Sa karakterističnom crvenom perikom i neiscrpnom energijom, Jajoi Kusama ostavila je iza sebe opus koji prevazilazi granice slikarstva, skulpture i performansa.
