Vlada Crne Gore utvrdila je i Skupštini dostavila paket od ukupno 17 amandmana na Predlog zakona o oduzimanju imovine stečene kriminalnom djelatnošću. Predloženim intervencijama u tekst takozvanog „anti-mafija” zakona nastoji se dodatno pooštriti pravni okvir i ubrzati procedure privremenog i trajnog oduzimanja nelegalno stečene imovine. Fokus izmjena stavljen je na uklanjanje ranijih ograničenja i uvođenje rigoroznijih mehanizama kontrole celokupne imovinske koristi bez obzira na njenu pojedinačnu vrijednost.
Potpuna eliminacija novčanog praga i sprečavanje mrvljenja imovine
Jednim od najznačajnijih amandmana predlaže se potpuno brisanje dosadašnje odredbe prema kojoj je imovina pod sumnjom morala dostizati definisani prag finansijske vrijednosti kako bi bila predmet postupka. Ukidanjem te granice omogućeno je pljenjenje sumnjivih sredstava neovisno o njihovoj procjeni, čime se direktno zatvara prostor za takozvano „mrvljenje” imovine — praksu kojom su učinioci krivičnih djela namjerno rasparčavali nelegalne prihode na manje iznose kako bi izbjegli zakonski udar. Ujedno, novim rješenjima u potpunosti se onemogućava prikrivanje prenosom imovine na druga lica ili preuzimanjem zamjenske imovine odgovarajuće vrijednosti, dok se istovremeno pojačavaju privremene mjere obezbjeđenja radi sprečavanja otuđenja tokom trajanja postupka.
Strože zatvorske kazne za nezakonito bogaćenje funkcionera
Zakonodavni paket donosi i precizno definisane sankcije za javne funkcionere kod kojih se utvrdi očigledna nesrazmjera između zakonitih prihoda i imovine koju posjeduju, prenose ili prikrivaju. Ako vrijednost tako stečene imovine prelazi 50.000 evra, predviđena je kazna zatvora u trajanju od šest mjeseci do pet godina. Za još teže oblike nezakonitog bogaćenja, gdje neobjašnjiva imovina prelazi iznos od 100.000 evra, normirana je stroža zatvorska kazna u rasponu od jedne do osam godina.
Sveobuhvatna kontrola i zaplena kriptovaluta
Savremeni obim finansijskih istraga proširen je na digitalnu imovinu i kriptovalute, koje se sve češće koriste za prikrivanje kriminalnih tokova novca. Zakonskim mehanizmima predviđa se detaljna provjera, privremena blokada i trajno oduzimanje digitalnih tokena i kripto-novčanika koji potiču iz nelegalnih aktivnosti. Na ovaj način pravni sistem Crne Gore dobija adekvatan odgovor na moderne oblike organizovanog kriminala i upotrebu virtuelnih sredstava izvan tradicionalnog bankarskog nadzora.
Efikasnije prekogranično praćenje i lociranje imovine
Zahvaljujući normativnom usaglašavanju sa preporukama Evropske komisije i međunarodnim standardima, amandmani donose znatno jače mehanizme za praćenje, lociranje i prekogranično oduzimanje imovine koja se nalazi u inostranstvu. Nadležnim organima gonjenja olakšana je operativna saradnja sa inostranim partnerima, čime se obezbjeđuje brži i direktniji pristup podacima o tajnim računima, nekretninama i off-shore kompanijama van granica Crne Gore.
„Novi zakon o oduzimanju imovinske koristi daće Specijalnom državnom tužilaštvu dodatno oruđe i znatno efikasnije mehanizme u borbi protiv organizovanog kriminala.“ — Bojan Božović, ministar pravde
Predloženi amandmani ući će u skupštinsku proceduru zajedno sa osnovnim tekstom zakona, a poslanici bi o njima trebalo da se izjasne na predstojećem zasjedanju Parlamenta.
